Onze Vloot => Spankers

Menigmaal hebben we ons in de leiding afgevraagd hoe we het leerproces bij het zeilen kunnen versnellen. Onze ervaring is dat kinderen in lichte boten sneller leren zeilen omdat ze directer reageren op (foute) handelingen. In tegenstelling hiermee zijn de oerdegelijke en zware stalen lelievletten in onze vloot wel heel erg lomp en traag. De vlet is erg geschikt om de basisbeginselen te leren aan de niet-zeilers, want er kan niet gauw wat mis gaan. Onze observaties hebben we voorgelegd aan andere zeilinstructeurs op www.waterscouting.com en eigenlijk is iedereen wel deze mening toegedaan. Steeds vaker zien we dat Scoutingroepen voor dat doel gebruik maken van kleine tweemansbootjes.
Een tweede aspect is de nautische uitdaging van ons thuiswater, de Foppenplas. Als je er een paar jaar gevaren hebt, ken je elk grassprietje en voor het nautische inzicht is deze leeromgeving erg beperkt. Uiteindelijk wordt het voor de gevorderde zeilers wel een beetje saai en juist die kinderen willen we wel graag houden (als toekomstige leiding).

Om ergens anders te gaan zeilen met de lelievletten een hele grote logistieke operatie nodig. Met onze sleper en de vletten erachter ben je een dag aan het varen om het dichtstbijzijnde interessante vaargebieden, zoals de Brielse Maas of de Kagerplassen te komen. Dat is te doen voor een kamp, maar niet voor een zaterdag

Kortom eigenlijk zouden we de vloot aan moeten passen omdat we met de lelievletten niet kunnen bereiken wat ons voor ogen staat. In eerste instantie dachten we eraan een paar lichte tweemansbootjes op de kop te tikken, totdat we ons realiseerden dat dit geen oplossing is voor de oudste categorie meer ervaren zeilers, die na jaren in de lelievlet ook wel aan een nieuwe uitdaging toe zijn.
Na veel speurwerk, informeren en technische afwegingen bleek dat een flying arrow spanker het meest aansluitt bij de wensen. Lekker licht, meermans en een vlotte zeiler met een ophaalbaar zwaard. Voor instructie een goede boot en lekker vlot zeilen voor de gevorden,een prima zeilboot. Het minpunt is toch wel de kwetsbaarheid, polyester is geen staal. Dat is en blijft een punt van zorg.
Met een trailer erbij kun je deze polyester zeilboten makkelijk achter een personenauto vervoeren en in en uit het water halen en dan ben je bijvoorbeeld zo op de Brielse Maas, dat voor de kinderen ook goed op de fiets bereikbaar is.

De Spanker is rond 1960 ontworpen door jachtbouwer E.G. v.d. Stadt in opdracht van het toenmalige KVvNWV. Het ontwerp moest voldoen aan een aantal kenmerken: eenvoudig, geschikt voor zelfbouw, licht en goede zeileigenschappen. Het uiteindelijke ontwerp blijkt een schot in de roos: de eerste echt complete zwaardboot ziet het licht. Spinaker, trapeze, makkelijk trailerbaar en bovendien formidabel snel. Ondanks de eigenschappen van een echte racer, is de boot ook goed te gebruiken als toerboot. Uitgerust als toerboot is het mogelijk met 4 personen hierin te overnachten. Aanvankelijk was het alleen houtbouw totdat er een fabrikant polyster boten ging bouwen die onder de merknaam flying arrow op de markt kwamen. Onder dat merk werden ook andere boten gebouwd, zoals de schakel en flying arow.

Spanker schouw

Lengte over alles: 5.75 m
Grootste breedte: 1.89 m
Diepgang: 1.10 m
Oppervlakte grootzeil: ca 9.7 m2
Oppervlak genua: ca 6.2 m2
Oppervlak spinnaker: ca 15.0 m2
Oppervlak fok: ca 4.2 m2
Bouwwijze: hout of polyester
Bemanning; 2-5 personen
Ontwerper: E.G. van de Stadt
Erkende klasse: sinds 1961 (alleen houtbouw)
Nationale Autoriteit: KNWV
Klasseorganisatie: Spanker Klasse (alleen houtbouw)

Voor de zomervakantie ben ik aan het speuren geslagen naar een gebruikte spankers met een trailer en ik vond er eentje voor een redelijke prijs, met wat opknapwerk. Die heb ik privé gekocht omdat ik de Scoutinggroep voor dit experiment geen financieel risico wil aandoen. Na de zomervakantie is die spanker zeilklaar gemaakt en zijn de gevorderde waterscouts ermee aan het zeilen geslagen. Ze vinden het allemaal een geweldige boot, ook de leiding.

Iedereen vaart dus graag met de spanker en dat is natuurlijk van groot belang om er een succes van te maken.

Zo tegen het einde van het seizoen zag ik op marktplaats nog wat spankers staan, die zijn natuurlijk nu op het einde van het vaarseizoen niet zo goed meer verkopen. Ik zoek wel een speciaal spanker type, eentje met een strijkbare mast omdat we altijd van onze ligplaats onder de fietsbrug door moeten. Na een eigenaar gebeld te hebben en flink over de prijs onderhandeld te hebben heb ik nog een Spanker in Brabant gekocht.
In de week dat ik die op het groephuis had gezet volgde nog een mailtje van een andere mijnheer, die ik 4 weken eerder al om informatie had gevraagd, dat ik zijn spanker voor 100 euro op mocht komen halen. Helaas zat er geen trailer bij. Een groot dilemma, twee boten is dat niet teveel en is het wel wat?

Ik heb mezelf maar wijs gemaakt dat het een goede investering is, want er zaten betere zeilen bij dan bij de andere. En nieuwe zeilen kosten toch ruim 800 euro. In ieder geval hebben we nu voldoende boten, waar nog wel het een en ander aan moet gebeuren van de winter. Met de spanker van mezelf zijn er nu drie boten en er is nu voldoende scheepsruimte om de Orca’s meer zeiltijd te geven en de Explorers een nieuwe uitdaging.

Voor volgend zeilseizoen (2008) staan er dus voor de kinderen veel meer zeilavonturen op het programma en kunnen we ook lekker tegen elkaar racen, in de trapese en met een spinaker oefenen.

R.Scheurkogel
30 november 2007